Geen zin om te lezen? Hier kun je de bijdrage als video bekijken.
Is jouw kind hooggevoelig? Met deze test herken je je hooggevoelige kind. Dit artikel helpt je om duidelijkheid te krijgen en hooggevoelige kinderen beter te begrijpen.
Voor een beter begrip is de test voor hooggevoelige kinderen gecategoriseerd volgens de fundamentele kenmerken van hooggevoeligheid. Elaine Aron ontwikkelde deze in haar psychologische model van hooggevoeligheid.
Daarnaast vul ik de test aan met de categorieën gedrag, empathie, waarden en perfectionisme om de vergelijking met jouw hooggevoelige kind te vergemakkelijken.
Diagnose hooggevoeligheid – waarom die niet bestaat!
Wat ik ook nog wil toevoegen is dat het in deze test gaat om typische kenmerken van hoogsensitieve kinderen. Het zijn geen symptomen. Symptomen beschrijven tekenen van een ziekte. Hoogsensitiviteit is slechts een karaktertrek. Daarom kan het ook niet door een arts worden gediagnosticeerd. Zelfs al wensen veel ouders een diagnose, omdat ze hopen hiermee meer rekening en rugsteun te krijgen, bijvoorbeeld van leraren of grootouders. Je bent hoogsensitief, je hebt geen hoogsensitiviteit.
Deze test gaat over algemene, typische kenmerken van hoogsensitieve kinderen
Dit zijn algemene, typische tekenen van hooggevoeligheid bij kinderen. De vermelde kenmerken houden geen rekening met leeftijdsgebonden symptomen. Al in de moeders baarmoeder vertonen hooggevoelige kinderen vaak speciale kenmerken, net als in de zuigelingentijd. De test maakt ook geen onderscheid tussen geslachten en het gedrag van extraverte en introverte, hooggevoelige kinderen. Kenmerken die overlappen met de gevolgen van trauma heb ik eveneens niet vermeld.
Hoe werkt de test voor hooggevoelige kinderen
Voor elke categorie krijg je een korte introductie, daarna volgen de betreffende kenmerken van de categorie.
De test is heel uitgebreid en bevraagt 116 kenmerken. Ik nodig je uit om pen en papier te pakken. Als een teken van toepassing is op je kind, zet je gewoon een streepje. Elke zin na een opsommingsteken staat voor één kenmerk. Aan het einde kun je de streepjes bij elkaar optellen.
Zo – en nu gaan we beginnen
De diepe verwerking van informatie bij hooggevoelige kinderen
Het hooggevoelige kind verwerkt informatie veel dieper dan gemiddeld gevoelige kinderen. Hun denken verloopt parallel op meerdere niveaus. Vaak tonen HSK, wat staat voor hooggevoelige kinderen, zich in hun denken erg volwassen. Ze lijken erg verstandig. Hier bestaat het gevaar dat we hen daardoor in hun vaardigheden overschatten en hen verantwoordelijkheden toebedelen die hen uiteindelijk overvragen.
Typische kenmerken van hoogsensitieve kinderen zijn:
- Ze zijn geïnteresseerd in verbanden.
- Ze stellen vaak 'wat als'-vragen.
- Hun uitspraken klinken van zeer volwassen tot wijsneuzerig.
- Door hun vermogen om verbanden te leggen, lijken ze erg „wijs voor hun leeftijd“.
- Uw vragen zijn erg diepgaand.
- Ze zijn erg leergierig (dit uit zich niet per se in schoolse onderwerpen).
- Ze kunnen heel diep in een onderwerp duiken.
- Vanwege het netwerkdenken duurt het meestal langer voordat ze een beslissing nemen.
Het hooggevoelige kind is al erg ontvankelijk voor lichte prikkels
HSP hebben slechts zachte prikkels nodig om een prikkel waar te nemen, omdat bepaalde synapsen bij hen een kleinere trigger nodig hebben om geactiveerd te worden. Dit versterkte waarnemingsvermogen betreft alle zintuigkanalen en kan zelfs tot in de subtiele waarneming reiken.
Hooggevoelige kinderen:
Tast
- houden niet van kleding die krabt of nat is.
- geven de voorkeur aan een joggingbroek of legging boven een broek met een tailleband. Kleding die hen belemmert, bijvoorbeeld bij de hals, wijzen ze af.
- storen zich aan labels in kleding.
- mogen sommige materialen niet aanraken, bijvoorbeeld natte watten of wol.
- vermijden kleding van krasmateriaal, met pailletten, ...
- wijzen panty's in schoenen, sokken met naden of te kleine of te nauwe schoenen af.
- zijn koud- of warmtegevoelig.
- weigeren voedsel vanwege de textuur.
Geur
- hebben een scherpe reukzin en kunnen erg gehinderd worden door onaangename geuren.
- Weigeren voedsel vanwege de geur.
Smaak
- hebben een fijne smaakzin, zijn vaak 'kieskeurig' met eten.
- vermijden gekruid voedsel.
- krijgen de neiging om te kokhalzen bij smaken die ze absoluut niet lekker vinden.
- zijn zeer intuïtieve eters. Tenzij het ze wordt afgeleerd.
Zicht
- vermijden fel of kunstmatig licht, bijvoorbeeld met behulp van een zonnebril of een pet.
- merken de kleinste visuele prikkels op, bijvoorbeeld een mier, op vier meter afstand.
- merken minimale visuele veranderingen op (bijvoorbeeld in de decoratie).
- ervaren bepaalde kleuren (meestal als ze fel zijn) als onaangenaam.
Gehoor
- vermijden lawaai.
- horen "de vlooien hoesten" bij geluiden op alle frequenties.
- wijzen tikkende klokken af.
- worden rusteloos bij te veel auditieve prikkels tegelijk.
- houden niet van achtergrondgeluid van tv of radio.
- hebben een goed gehoor en gevoel voor muziek en ritme.
De lichtere prikkelbaarheid van het zenuwstelsel bij hooggevoelige kinderen
HSK reageren sneller op prikkels dan gemiddeld gevoelige kinderen. Bovendien nemen ze meer prikkels tegelijkertijd waar, omdat het hersengebied voor prikkelonderdrukking bij HSK minder actief is. Hierdoor bestaat het gevaar van overbelasting. Als de overbelasting te groot is, reageert het hooggevoelige kind met totale uitputting, verzonken in gedachten of is het extreem geprikkeld en neigt het van sterke wispelturigheid tot woede-uitbarstingen en driftbuiten.
Hooggevoelige kinderen:
- zijn soms niet aanspreekbaar omdat ze innerlijk op reis gaan (bijvoorbeeld tijdens de les).
- worden snel overweldigd door prikkels.
- zijn erg schrikachtig als ze overprikkeld zijn.
- kunnen zich moeilijk concentreren bij overprikkeling.
- hebben rustpauzes nodig na de kleuterschool, school of uitstapjes.
- worden „prikkelbaar“ , wanneer hun energieniveau uitgeput is tijdens het spelen.
- het is moeilijk om tot rust te komen na een opwindende gebeurtenis.
- krijgen een slecht humeur door te veel mediaconsumptie.
- vieren, met name in de peuterleeftijd, hun verjaardag het liefst met één of een paar andere kinderen.
- zijn vatbaar voor hypoglykemie en reageren dan uitgeput of prikkelbaar.
- hebben na een gebeurtenisvolle dag moeite om in de slaap te komen. Kunnen dan ook neigen tot nachtmerries of slaapangst.
- zijn over het algemeen eerder veelslapers.
- worden overvraagd door nieuwe, onbekende situaties als ze daar niet voldoende op zijn voorbereid.
- vertragen hun tempo als ze zich moeten haasten.
Hooggevoelige kinderen hebben een rijke belevingswereld
Bij HSP worden gevoelens ook sneller geactiveerd dan bij gemiddeld gevoelige kinderen. Ze zijn geneigd sneller nieuwsgierig, boos, bang of vrolijk te zijn. Ook in hun intensiteit tonen ze hun gevoelens zeer uitgesproken.
Hooggevoelige kinderen kunnen:
- gevoelens al vroeg heel gedifferentieerd en nauwkeurig kunnen benoemen.
- snel en euforisch enthousiast worden.
- kunnen niet tegen verrassingen of spontane wijzigingen in de plannen.
- wisselen snel van gemoedstoestand.
- zich gemakkelijk verbonden voelen met andere kinderen. Gemiddeld gevoelige kinderen hebben daar meer tijd voor nodig.
- kunnen niet tegen te spannende en engere films en verhalen.
- Vernederlagen en vernederingen kunnen ze moeilijk verdragen. Ze trekken zich dan terug of slaan op de kast.
- liegen zelden en zo ja, dan is dat gemakkelijk aan ze te zien.
Hooggevoelige kinderen en empathie
Het hooggevoelige kind vertoont een hoge mate van empathie. Mededogen is een van de grote sterke punten van hooggevoeligheid.
Ze zijn bijzonder goed in het waarnemen van gezichtsuitdrukkingen en gebaren en vinden het gemakkelijk om tussen de regels door te lezen en te luisteren.
Hooggevoelige kinderen:
- hebben oog voor hoe het met anderen gaat.
- observeren het sociale gedrag van andere mensen.
- zijn erg behulpzaam.
- delen graag.
- komen op voor zwakkeren.
- houden van harmonie.
- voelen of je je echt emotioneel tot hem wendt.
- vermijden conflicten.
- proberen te bemiddelen en te sussen bij conflicten.
- voelen spanningen en stemmingen onmiddellijk aan.
- kunnen al vroeg lijden onder wereldpijn (dierenwelzijn, milieuvervuiling...).
- lijden wanneer anderen slecht worden behandeld (bijv. door leraren op school).
- zijn erg liefdevol en zorgzaam voor dieren en planten.
- kunnen een zesde zintuig hebben en vertellen over engelen, geesten, energiewezens…
Hooggevoelige kinderen en waarden
HSK zijn over het algemeen al heel vroeg buitengewoon waardegericht. Ethisch en sociaal correct gedrag is belangrijk voor hen. Ook hier komen ze vaak betweterig over, soms zelfs belerend.
Hooggevoelige kinderen:
- hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel.
- komen op voor anderen (meestal meer dan voor zichzelf).
- waarderen ontmoetingen op gelijk niveau, ook met volwassenen.
- erkennen autoriteit alleen als deze authentiek is. Anders gaan ze eerder in de tegenaanval.
- vragen veel en verzetten zich als iets hen niet plausibel lijkt.
- gaan bij willekeur in de tegenaanval (bijvoorbeeld bij ongerechtvaardigde regelwijzigingen).
- houden zich al vroeg bezig met de zin van het leven en zijn daarbij vaak erg discussiebereid.
- zijn door hun ethische gevoel vaak morele wachters.
- waarderen eerlijkheid. Ze vinden het moeilijk om te liegen.
- hebben het snel door wanneer ze worden belogen of bedrogen.
Het hoogsensitieve kind en perfectionisme
Hooggevoelige kinderen neigen naar perfectionisme. Daarbij staan ze zichzelf vaak in de weg, omdat het hen erg stresst als ze niet kunnen voldoen aan hun eigen verwachtingen of die van anderen.
Het hooggevoelige kind:
- raakt gestrest als het dingen niet kan en blokkeert dan vaak.
- heeft hoge eisen aan zichzelf, waaraan het vaak niet kan voldoen.
- probeert regels en verwachtingen (bijv. van leraren) na te leven en kan zich daarbij erg rigide opstellen.
- zorgt ervoor dat andere regels ook worden nageleefd.
- is zeer nauwgezet bij het krijgen van taken.
- probeert dingen die het niet kan te vermijden.
- neigt ert toe dat perfectionisme omslaat in pessimisme. Dan durft het bij voorbaat al geen dingen aan.
- neigt naar "verdoezelen" als het ergens minder goed in presteert (bijv. stopt met hardlopen voordat het verliest).
- kan niet goed tegen kritiek. Die echot nog lang na. Het kind wordt verdrietig, boos of blokkeert.
- kunnen vaak niet goed verliezen.
- ervaren slechte cijfers als zeer onaangenaam.
Hoe uiten de hoogsensitiviteit zich in het gedrag van kinderen?
De diepe verwerking van informatie, hun sterke ontvankelijkheid al voor lichte prikkels, de gemakkelijkere overprikkeling van het zenuwstelsel en de sterke gevoelswereld van hooggevoelige kinderen hebben ook invloed op hun gedrag. Om het kind zich goed te laten ontwikkelen, is het belangrijk om rekening te houden met de hooggevoeligheid en het kind liefdevolle ervaringsruimtes te bieden waarin het zich naar zijn aard kan tonen en handelen.
Hooggevoelige kinderen:
- observeren voordat ze nieuwe situaties ingaan of iets proberen.
- hebben al heel vroeg een fijnzinnig gevoel voor humor.
- kunnen zichzelf in het spel volledig vergeten en helemaal opgaan in hun wereld.
- houden van muziek en schoonheid.
- vermijden concurrentiesituaties.
- worden in drukte (bijvoorbeeld tijdens de uitverkoop) onrustig.
- zijn creatief.
- hebben een levendige fantasie.
- zijn soms liever met ouderen dan met leeftijdsgenoten.
- neigen tot intense dromen.
- zijn erg geraakt als ze worden berispt.
- werken goed mee bij een vriendelijk verzoek. Bij strengheid of 'als-dan'-dreigementen trekken ze zich innerlijk terug, weigeren ze dienst of gaan ze op de barricaden.
- raken in de stress wanneer ze meerdere taken tegelijk moeten uitvoeren (jas ophangen en vogels voeren).
- walgen snel.
- beschikken al heel vroeg over een uitgebreide woordenschat.
- drukken zich in verhouding tot gemiddeld gevoelige kinderen eerder „weloverwogen“ uit.
- zijn erg vooruitziend bij gevaar en dienovereenkomstig voorzichtig.
- kunnen genieten van de natuur. Bijvoorbeeld van een zonsondergang.
- houden van rustige spelletjes en activiteiten.
- vermijden teamsport met snelle bewegingen.
- is aanvankelijk terughoudend bij vreemden.
- neigt bij (emotionele) stress tot buik- en hoofdpijn of misselijkheid.
- hebben een gevoelige huid.
- kunnen neigen tot allergieën.
- zijn gevoelig voor pijn.
- zijn geïrriteerd door het gedrag van leeftijdsgenoten.
- voelen zich vaak anders dan andere kinderen.
Klaar!
De test – Zo herken je je hoogsensitieve kind, is nu klaar.
Als meer dan 87 kenmerken op je kind van toepassing zijn, is het waarschijnlijk hoogsensitief.
Je krijgt in mijn bijdragen nog veel meer informatie over hooggevoelige kinderen. In mijn seminars en lezingen leer je hoe je een hooggevoelig kind het beste kunt begeleiden en ondersteunen.
